Ja, want sinds de industriële revolutie is onze welvaart 80 keer zo
groot geworden. We leven langer, zijn gezonder en reizen de hele wereld
over.

Dankzij diezelfde toegenomen welvaart is de wereldbevolking in pakweg
200 jaar gegroeid van 1 miljard mensen naar 7 miljard mensen en daar
komen er nog 2 miljard bij in de volgende 20-30 jaar.

Voor een groot deel is deze toegenomen welvaart te danken aan fossiele
brandstoffen, waar we dan ook volledig aan verslaafd zijn geraakt. En nu
staan we voor een van de grootste uitdagingen van de mensheid: kunnen we
van onze collectieve verslaving af geraken? Daarvoor moeten we onszelf
eigenlijk helemaal opnieuw uitvinden. Alle systemen, producten en
denkwijzen moeten in een kort tijdsbestek ‘op de kop’.

Is dat te doen? Iedereen die gestopt is met roken weet dat het lastig
is, maar zeker niet onmogelijk. Voor onze samenleving betekent het dat
we totaal en volledig moeten switchen van fossiele energie naar duurzaam
opgewekte energie, van een lineair productiesysteem naar een circulair
productiesysteem en daarmee samenhangend zal ook de manier waarop ons
geldsysteem werkt een grondige verandering ondergaan.

Wat we nodig hebben is zogenaamd ‘Cathedral Thinking’: we bouwen een
nieuwe wereld, een kathedraal. Daar zullen enkele generaties achter
elkaar aan moeten werken. Aan moeten samenwerken. We bouwen iets heel
groots: met een gezamenlijke visie hoe dat eruit moet gaan zien. En
iedereen bouwt mee. Producenten, overheid, dienstverleners, wetenschap,
consumenten. Iedereen draagt zijn of haar steentje bij. En het kan best
zijn dat je zelf het eindresultaat niet eens meemaakt. En je kinderen
misschien ook niet.

Daar ligt nu ook de grootste uitdaging. De mens is eigenlijk niet zo
goed in staat om ver vooruit te kijken. Om een visie te ontwikkelen voor
de komende generaties. En de politiek heeft daar, gezien de
verkiezingsperiodes van 4 jaar, ook geen dna voor.

Tenslotte is er leiderschap nodig. Maar niet meer het ‘oude’
leiderschap van één persoon of één instituut (de kerk, de VN, de
Minister President) maar het leiderschap van heel veel individuen.
Persoonlijk leiderschap van ieder van ons. We zullen onze eigen
verantwoordelijkheid moeten nemen. Om dat steentje bij te dragen aan het
grotere geheel, dat we met elkaar hebben geschetst. En we zullen het
samen moeten doen. Niet meer in zuilen of ‘oude structuren’ maar in
wisselende samenwerkingsverbanden. Dat dat de reden is waarom ik Nudge
heb opgericht mag duidelijk zijn. Al meer dan 55.000 mensen nemen daar
hun eigen verantwoordelijkheid. Ieder op zijn of haar manier. En samen
bouwen we langzaam maar zeker aan een nieuwe wereld. Een kathedraal, die
we zelf waarschijnlijk niet af zullen zien.

Ik wil dit kleine betoog afsluiten met een oproep om ook bij de
aanstaande verkiezingen verantwoordelijkheid te nemen. Kies voor hoop.
Niet voor haat!

Jan van Betten

Oprichter Nudge